Salı, Nisan 16, 2024

Yurt içinde CHP, yurt dışında dış güçler!

Dünyanın tüm uzmanları Türkiye’nin yirmi yıl içinde 12 veya 13. Büyük ekonomi olmasını bekliyordu. AKP yine uçup “10 büyük içinde gireceğiz” dedi. Bugün geldiğimiz nokta dünyada 21. sıraya geriledik. Sen ne anlatıyorsun?

AKP iktidarının yıllardır harika bir hayatı var. Türkiye’de topraktan ağaç filizlense sebebi AKP. Türkiye’de tüm olumszulukların sebebi ise CHP ve dış güçler. Borsa çıkarken AKP’nin kudreti, borsa düşerken CHP’nin oyunu. Dolar düşerken AKP’nin gücü, dolar çıkarken sorumlusu dış güçler. Dolar düşerken halay çek, dolar çıkarken dolar yak.

Masalcıları değişse de masalları da değişmiyor. “Mart, Şubat’tan daha iyi olacak. Yaz sonu ekonomide iyileşme gözle görülecek. Aralık ayında enflasyonun belini kırdık” Gerçekten sıkılmıyor musunuz aynı masalı dinlemekten.

Bir de “Bizden önce taş devrindeydik” masalı var ki, uykusu gelen çocuğun uykusunu kaçırır. “Yirmi yıl önce şöyleydi, böyleydi” Ya arkadaşım sen ne anlatıyorsun. Yirmi yıl önce çocuklar uçurtma uçuruyordu, bugün drone uçuruyorlar. 20 yıl önce Türkiye ekonomisi dünyanın  17. Büyük ekonomisiydi. Dünyanın tüm uzmanları Türkiye’nin yirmi yıl içinde 12 veya 13. Büyük ekonomi olmasını bekliyordu. AKP yine uçup “10 büyük içinde gireceğiz” dedi. Bugün geldiğimiz nokta dünyada 21. Sıraya geriledik. Sen ne anlatıyorsun?

MB politika faizi %19 seviyesindeyken  enflasyon %17, mevduat faizi %22, kredi faiz ortalaması %23 civarındaydı. “Faiz sebep, enflasyon sonuçtur” dediler, MB politika faizini %9’a düşürdüler. Enflasyon %60, kredi fazileri aynı kaldı. Tüm dünya merkez bankaları faiz artırıp enflasyonu düşürmeye başladılar, AKP iktidarı faiz düşürüp enflasyonu azdırdı. Ne kadar kötü kararlar verdiğini bu kadar net görebiliyoruz.

Döviz Mevduatları, MB Rezervi, KKM: KKM hesabı Aralık 2022 başından beri azalmaya başlamıştı. İktidar yine baskı içerikli destekle KKM hesaplarını artırmaya başladı. 6 Ocak tarihinde 1,370 milyar liraya kadar gevşeyen hesap toplamı 27 Ocak verilerine göre yeniden 1,407 milyar liraya yükseldi. Buna rağmen KKM/toplam mevduat oranı Aralık sonu %16 iken 27 Ocak tarihinde hâlen %15,3 seviyesinde.

MB brüt rezervlerinde 1,6 milyar dolar azalma var. Bankaların döviz hesapları da 1,7 milyar dolar azalmış. KKM baskısı yine devreye girmiş gözüküyor. KKM normalde baskı olmasa iş yapmaz. Çünkü Temmuz 2022’den beri KKM yapanların hepsi zararda. Buradan çıkıp borsaya girenlerde son bir aydır boyunun ölçüsünü aldı.

Enflasyon, Krediler, Dış ticaret açığı: TUİK Ocak 2023 Tüfe’yi %6,65 artış olarak açıkladı. Böylece yıllık enflasyon %57,68 oldu. Göreceli gevşeme diyorlar ama bence gevşeme filan yok. Ciddi artış var. Aralık 2021 de aylık artış %13,58 ve Ocak 2022 de artış %11,10 seviyesindeydi. Kasım, Aralık 2021 de, dolar iki ayda %100 artmıştı. Dövizin etkisi çok net hissedildi. Son beş aydır dolar 18 civarında duruyor, dünyada petrol dahil tüm emtia fiyatları düşüyor. Zaten emtia fiyat düşüşü ÜFE’ye yansımıştı. ÜFE Aralık 2022 de %0,24 azaldı.

Buna rağmen Türkiye’de aylık enflasyon %6,65 artmış. Erdoğan “2023 yıl sonu enflasyon hedefini %20 diye açıkladı. Ocak ayından saptı. Bundan sonra hiç bir ay enflasyonun %1 üstünde gelmemesi gerekiyor. Ocak ayında dana eti %20 artmış mesela. Geçen sene başı “Hamile hayvanlar kesiliyor” diye yırtındım. Alın size enflasyon sebebi.

27 Ocak verilerine göre krediler, 86 milyar lira arttı. Sadece kredi kartı harcamaları ocak ayında yıllık %149 artmış. Taşıt kredisinde müthiş artış var. Konut çok düşük. Bunun dışında tüm krediler %100 civarında artmış. Enflasyonun en iyi şartlarda %40 olacağı bir ülkede %30 ile kredi kullanmak bile bedava para demek. Millet daha zammı eline almadan borçlanarak bitirmiş parayı. “Haftaya daha pahalı olur; alalım, yiyelim, gezelim” anlayışı ve krediler ekonomiyi canlı tutuyor. Allah’tan millet borç harç da olsa alıyor, yiyiyor, geziyor.

İktidar akıllara durgunluk veren ekonomik politikası ile 2021 yılında 46 milyar olan dış ticaret açığını 2022 sonunda 110 milyar dolara çıkardı. Ben Temmuz ayından beri hedefleri 100 milyar dolar diyordum, hedeflerini bile geçtiler. Tebrikler. Ocak 2023 ayına da 14,3 milyar dolar açık ile başladılar.

Ocak ayı ithalatı aylık bazda tüm zamanların en yükseği. 33,7 milyar dolar. TL tarihinin en büyük değer kaybı yaşandığı sene ithalat rekoru kırıldı. Her iktidara nasip olmaz bu. Neymiş “Türk lirasını değersizleştirip dış ticaret fazlası vereceklermiş”. Ya Allah aşkına zıvanadan çıkarmayın insanı. Senin sadece yıllık enerji ithalatın 100 milyar dolar. Ne üretip satacaksında lirayı değersizleştirerek bu farkı kapatacaksın. Vallahi insanın üstünü başını yırtası geliyor artık.

TL tarihinin en büyük değer kaybı yaşandığı sene ithalat rekoru kırıldı. Her iktidara nasip olmaz bu. Neymiş “Türk lirasını değersizleştirip dış ticaret fazlası vereceklermiş”. Ya Allah aşkına zıvanadan çıkarmayın insanı.

FED, ECB, BoE: Üç major merkez bankası da faiz artışını devam ettirdi. FED 25 baz puan diğer ikisi 50 baz puan artırdı. FED %4,75, ECB %3, BoE %4 yaptı. Ve hepsi fonlama daralması mesajı vermeye devam etti. Fon ihtiyacı olan Türkiye için daha zor şartlarda daha yüksek faiz ile borçlanmak demek bu. Doları tefeci faizi ile buluyoruz. Son ihaleler %10 ile. Bu rakamı bile mumla arayacağız gibi duruyor.

Hep yazıyorum. Majör ülkelerin faiz artışı sürdüğü müddetçe coinler, altın, borsa yukarı gidemez. Şimdiye kadar “çok düştü” ve “faiz artışlarının sonuna gelindi” beklentisiyle tepki çıkışları yaşadı. Evet bence dipler görüldü ama yukarı trend başlamadı daha.

Özellikle ABD son gelen çeyrek ekonomik büyümesi, isttihdam rakamları faiz artışının ekonomik durgunluğa yol açmadığını gösteriyor. Bu %2 enflasyon hedefi olan FED’in elini güçlendiriyor. Bazı uzmanlara göre  %2 enflasyon hedefini  tutturmak için FED’in politika faizini %5,5 kadar çıkarması gerektiğini söylüyor. Dünya %4,75 seviyesinin zirve olduğuna inanmış ve buna göre pozisyon alıyor gibi duruyor.

FED’in bir sonraki faiz kararı 22 Mart 2023 tarihinde. Önümüzdeki altı hafta boyunca piyasaların dalga boyu yüksek olacaktır. Ama piyasanın %4,75 zirve inancı kırılmadan altın, borsa, coin gibi ürünlerde sert düşüşler olacağını zannetmiyorum. %5,5 satın alınmaya başlarsa işte o zaman yeni yangına hazır olun. Ben yine de Temmuz 2022 de yazdığım gibi FED zirvesinin %4,75 civarı olacağı inancımı koruyorum. Yani %4,50 ile %5,0 arası. %4,50 öldü. %5  olasılığı devam.

DOLAR/TÜRK LİRASI: 18,35 üstünde kaldıkça zıplama etkisi devam ediyor. 18,47 – 18,80 sıkışması devam ediyor. Sıkışmanın Şubat sonunu geçme olasılığının zor olduğunu görüyorum.  %8 ile  %10 arası bir zıplama söz konusu. Bu 21 lira ile 22 lira arası bir yer demek.  Sonrası gelişmelere ve paniğe bağlı. İki haftadır bu tahminimde değişiklik yok. Benim tahminime göre bir ayımız kaldı.

BİST100: Geçen hafta; “5250 üstüne atarak başlayamazsa 4400 – 4600 puan arasına kadar gevşeyebilir. Oradan dönerse teknik düzeltme tamamlanmış olur.Altına gelirse şaşırım.” Tahmininde bulunmuştum. 5230 puan üstüne çıkamayıp 4480 puandan sert döndü. Bu  duruma şaşırmamak gerekir. Teknik düzeltmeydi şimdilik.

Tüm dünyada borsalar aşağı yönlü ya da yatay iken Türkiye Borsası dolar bazında %100 prim yaptı. Bu duruma şaşırmayanlar teknik gevşeme altında “bit yeniği” arıyor. Uzun zamandır iktidarın borsanın düşmesine de, aşırı çıkmasına da izin vermeyeceğini yazıyorum.

Tüm dünyada borsalar aşağı yönlü ya da yatay iken Türkiye Borsası dolar bazında %100 prim yaptı. Bu duruma şaşırmayanlar teknik gevşeme altında “bit yeniği” arıyor. Uzun zamandır iktidarın borsanın düşmesine de, aşırı çıkmasına da izin vermeyeceğini yazıyorum. Bu düşüncemde değişiklik yok. Bankalar yüksek kar beklentisi ile alındı. Oysa sermaye kârlılığına bakılsa almayı bırakın satmak gerekir. Örneğin; Akbank, 2022 yılında karını %400 arttırdı. Öz sermaye karlılık oranı ise %39 artmış. Enflasyon %64 olduğuna göre kârlılığını bir daha düşünün isterseniz.

Bu hafta, direnç 5450 puanda. Destek 4490 puanda. Haftaya buranın üstünde başlayıp üstünde kalmalı. Yoksa 4600 civarını yeniden görebilir. Seçim öncesinde borsa genel olarak düşme eğilimi gösterdi şimdiye kadar. Lütfen bunu göz önünde bulundurun. Seçim sonrası yeni bir iktidar olursa yabancının gelmesi için borsanın dolar bazında 1,5 dolar bazında olması gerekir gibi geliyor bana. Dolar mı çıkar, borsa mı düşer, yoksa ikisi birden mi olur göreceğiz.

ALTIN/ONS: Biliyorsunuz Kasım 2022 ayında fiyatı 1675 doların üstüne çıkınca altında düşüşün bittiğini, bundan sonra yatay ve hafif yukarı bir seyir izleyeceğini, uzun süre 1785 ile 1850 dolar bandında kalacağını tahmin etmiştim. Bunun neden majör merkez bankalarının yavaşlayarak da olsa faiz artışlarına devam edeceğini düşünmemdi.

Ama piyasa nedense bir anda faiz artışlarının bittiğine hatta 2023 yılında faiz indirimlerinin olacağına inandı. Ve oldukça kuvvetli bir direnç olan 1960 dolara kadar tırmandı. Bu hafta merkez bankalarının faiz artışları bu rüyalarından uyanmalarını mı sağladı yoksa kar realizasyonu mu yaptılar bilemiyorum.

Bu hafta 1870 doların altına gelmemeli. Yoksa 1825 dolara kadar gevşeme sürer. Bu hafta sert düşüşler tepki gelse bile; bu kadar sert düşüş yaşanan hafta sonrasında düşüşün devam etme olasılığının daha yüksek olduğunu gösteriyor geçmiş tecrübelerimiz. Direnç 1900 ve 1925 dolarda. Olursa gevşerse 1800 dolar civarından bence risk alınır. Son şans olabilir.

Brent Petrol: Biliyorsunuz Kasım 2022 ayında, 86 doların altına indikten sonra kolay belini doğrultamayacağını, 89 doları yeniden deneyecek olsa bile artık 65-70 dolar arası bir yerin hedefte olduğunu yazmıştım. Bu hafta destek 75 dolar, dirençler 86 ve 89 dolar.

Euro/USD: 1,1180 yolculuğu, 1,1030 seviyesinde sekteye uğradı gibi duruyor. FED’in faiz artışına devam edebileceği endişesi sekteyi yarattı. Destekler hep söylediğim gibi 1,08 ve 1,06 seviyesinde . 1.08 sallansa bile 1,06 nın yıkılmayacağını düşünüyorum. 1,08 ile 1,06 arası bir yere gevşer, oradan tekrar 1,08 üstüne çıkıp kalırsa yukarı trend başlangıcını teyit eder hatta. Hedefi de 1,15 olur. 1,06 seviyesinin altı, tüm bu tahmini çöp yapar.

Dolar Endeksi: Hatırlarsanız 101,30 seviyesinin kırılmayacağını ve buradan 103,85 seviyelerine bir dönüş yapacağını yazmıştım. Bu hafta 103 puanı gördü. Sanırım en yüksek 104 ile 105 puan  arasında tepkisini bitirir. Mart ayına kadar hafif yukarı ve yatay seyrini devam ettireceğini düşünüyorum. Sonraki yönünü FED kararı belirleyecek.

PolitikYol'da yayınlanan yazılar her gün öğlen mailinizde!

spot_img
PolitiYol Telegram'da

GÜNÜN YAZILARI

SÖYLEŞİLER

SOSYAL MEDYA

13,609BeğenenlerBeğen
10,160TakipçilerTakip Et
60,616TakipçilerTakip Et
9,354AboneAbone Ol

GÜNDEM

ÇEVİRİLER

Bir Cevap Yazın

YAZARIN DİĞER YAZILARI