Pazar, Eylül 25, 2022

Uzaydan bakınca döviz açığımız Hindistan büyüklüğünde!

Murat Kartalkaya
Murat Kartalkaya
1966 İstanbul’da doğdu. İlkokulu İstanbul’da, ortaokul ve liseyi İzmir’de bitirdi. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F’de başladığı üniversite hayatının son iki yılını Dokuz Eylül Üniversitesi İ.İ.B.F ne yatay geçişle tamamladı. Kuyumculuk, ayakkabıcılık, pazarcılık, iplik fabrikasında işçilik, fotoğrafçılık, bakkal çıraklığı, otobüs muavinliği, muhasebecilik, pazarlamacılık, İzmir Devlet tiyatrosunda figüranlık, yatırım uzmanlığı, bankacılık dahil birçok alanda çalıştı. Profesyonel iş yaşantısına 1990 yılında Halkbank’ta başladı. Ata Yatırım, Esbank, Bakioğlu Holding, Turkishbank, HSBC Bank ile süren profesyonel iş hayatı, çok kısa süre çalıştığı TEB ile sona erdi. Profesyonel iş yaşamında muhasebe, kredi, yatırım uzmanlığı, bireysel pazarlama departmanlarında 26 yıl çalıştı. Memur olarak başladığı mesleğini, Bireysel Bölge Müdürlüğü de yaparak en son şube yöneticiliğinde sonlandırdı. SPK’nın “SP Faaliyetleri Düzey 3 Lisansı, Türev Araçlar Lisansı, Kredi Derecelendirme Lisansı ve Kurumsal Yönetim Derecelendirme Lisansı” sertifikalarına sahip Kartalkaya, Fenerbahçeli.

Sağolsun iktidar son yıllarda iç borcu da dövize endeksli hale getirmeyi başardı. 60 milyar dolar da KKM var. Ülkenin toplam dış borcu 450 milyar dolar. 110 milyar dolar civarında, bir yılda yapılacak dış borç ödemesi var, bunun 10 milyar doları Hazinenin.

TCMB “Net Hata ve Noksan” hesabında 17,5 milyar dolar var. Şaka gibi değil mi? Aktif büyüklüğü 147 milyar dolar olan MB’nın kasasında nereden geldiği belli olmayan 17,5 milyar dolar. Büyüklüğün sekizde biri. Çok basite indirgeyelim. Bir marketiniz var. Akşam kasanıza bakıyorsunuz 80 lira var. Sattığınız ürünlere bakıyorsunuz 70 lira. On liradan rahatsız olmaz mısınız? Bugün 10 lira fazla veren yarın 20 lira açık vermez mi? Bankacılıkta kasa açığı veya fazlası acayip dikkat çekici, rahatsızlık verici bir olaydır. O açık veya fazla bulunana kadar tüm personelin canı çıkar mesela.

Cari açık: Buna rağmen ilk altı aylık cari açık 32,5 milyar dolar. Portföy yatırımlarda altı ayda 6 milyar dolar çıkış var. Bu açıklar “yukarlardan gelen ilahi bir güçle” kapanıyor. Bir de yabancıların gayrimenkul alışları devam ediyor Allahtan.

Moody’s Kredi notumuzu düşürdü. “B” olan notumuz artık “B3”. Beklenen bir gelişme. B3 notu olan grubu yazmaya gerek yok. Burada uyarı önemli. Diyorlar ki; “Dış finansal koşullar daha da sıkılaşırken Türkiye’nin cari açığı beklenenden daha büyük olacak ve bu durum dış finansman gereksinimini artıracak”.

Bu gidişte bile yıl sonu cari açığımızın 70 milyar dolar seviyelerini bulması son derece mantıklı. Dış ticaret açığı 61 milyar dolara ulaşmış bile. MB swap hariç rezervi 58 milyar dolar. Hazinenin toplam borç stokunun neredeyse tamamı döviz, dövize veya enflasyona destekli.

Sağolsun iktidar son yıllarda iç borcu da dövize endeksli hale getirmeyi başardı. 60 milyar dolar da KKM var. Ülkenin toplam dış borcu 450 milyar dolar. 110 milyar dolar civarında, bir yılda yapılacak dış borç ödemesi var, bunun 10 milyar doları Hazinenin. Bu borcu ödememiz imkânsız ve büyük olasılıkla çevrilecek. Çevrilecek de dolar bazımda yıllık %12 üstü bir oran ile. Dış borç ve cari açık ile 200 milyar dolara gereksinimiz var bir yıl için. Yıllıkta %12 ile borçlansak artı 24 milyar dolar daha borcumuz arttı demek.

5 Ağustos TCMB verilerine göre brüt rezerv iki haftada 10 milyar dolar arttı. Son üç haftadır  vatandaş DTH’larında bir hareket gözlenmezken kurumsal DTH da son beş haftada 8,5 milyar dolarlık artış var. İktidarın “dövizinizi bozun” ikazını ya dinlemiyorlar ya da “yurtdışındaki dövizinizi getirin” talimatına uyuyorlar.

ABD enflasyonu. ABD, Temmuz enflasyonunu aylıkta %sıfır gelince yıllık %8.5 seviyesine geriledi. Yazılarımı takip edeneler 18 Temmuz’daki yazımda %8,5 veya altı beklediğimi hatırlarlar. Emtia fiyatları böyle giderse ağustos ayında geçen ağustos ayının %0,3 yerine %0 ile %2 arası bir şey gireceğini tahmin ettiğimden düşüşün devam etmesini bekliyorum. Fed ne yapacak? Bence yılsonuna kadar %3.50- %4.25 arası beklentiyi karşılayacak adımlarından vazgeçmeyecektir.

Dünyada ve Türkiye’de Emtia fiyatları. Dünya endeksi bu yılın en yükseğini gördüğü haziran başından temmuz başına göre %20 düştü. Aynı dönemde Türkiye endeksi de %20 düştü.  Bu düşüşten sonra yeniden artmaya başladı. Dünya endeksi % 10 civarında artarken Türkiye endeksi %14 civarında arttı. Aradaki fark bizim döviz bağımlılığımızdan, iyi yönetilemememizden kaynaklanıyor.

ALTIN/ONS: Haftalık olarak destekleri 1780, 1770 ve 1755 dolarda. Direnç 1807 ve 1815 dolarda. Tüm altın severlere rağmen teknik halen yukarı trend göstermiyor.  Bunun için 1810 doların üstünde aylık kapanış görmemiz gerekecek sanırım. Ağustos ayı kapanışını 1790 – 1780 dolar arası yapma olasılığı yüksek. Eğer böyle kapatırsa Eylül de altının düşme olasılığı daha da artıyor. Ağustos ayını 1810 dolar üstünde kapatırsa o zaman yukarı gitme olasılığı artar.

DOLAR ENDEKSİ: Bir kaç haftadır endeksi yazmıyorum çünkü iki hafta önce endeksin gevşeyeceğini hatta  104 puan seviyesine inebileceğini ama, bunun için ABD Temmuz enflasyonunun açıklanmasını bekleyeceğimi yazmıştım.  Artık 104 puanı hatta biraz daha altını görebileceğimizi düşünüyorum. 107 puan direnç haline geliyor.

ABD 10 YR TAHVİL: “ %2.60 destek. Daha altı şimdilik zor.” Tahmininde bulunmuştuk. Geçen hafta %2,52’yi görmesine rağmen sert tepki verip %2.90 civarından kapadı.  Ben gevşemenin bir buçuk, iki ayda  %2.45 hatta %2.35 seviyelerine kadar devam edebileceğini tahmin ediyorum. %3.04 direnç.

Dünya endeksi bu yılın en yükseğini gördüğü haziran başından temmuz başına göre %20 düştü. Aynı dönemde Türkiye endeksi de %20 düştü.  Bu düşüşten sonra yeniden artmaya başladı.

DOLAR/TÜRK LİRASI:  “Direnç 18.06 ve tarihi zirvesi 18.37. Destek 17.50. Buranın altına gelir ve kalırsa pembe bir gündem var demektir. 16.40 seviyelerine kadar gevşeyebilir ama buralarda tutunamayıp yukarı döner. 18.37 kırılırsa ne kadar dramatik olacağını yaşayıp göreceğiz. Kırılırsa ilk hedefi 20.40 diyor teknik.” Tahmininde bulunmuştuk geçen hafta, aynen devam. Eylül sonuna kadar doları buralarda tutmak için ellerinden geleni fazlasıyla yapacaklarını düşünüyorum. Sonrasında ne yaparlarsa yapsınlar boş gibi.  Dolar endeksi düşerken Türkiye CDS puanı gevşerken Doların TL karşısında değer kaybetmemesi yaşayacağımız kötü günlerin habercisi sanki.

AVRO/DOLAR: Geçen hafta “1,0340 direnç” demiştik. 1.0368 görüp kapanışı 1.0258’den yaptı. Bu hafta direnç 1.0325, destek 1.0210 civarında. 1.008 ve 0.9950 aylık destek. 1.0415 üzerinde iki hafta kalmadan Euro güçleniyor demek zor.

BITCOIN: Geçen hafta, “21.500 – 24.500 dolar bandında sıkıştı. İki daha hafta burada sıkışabilir ama sonrasında bir karar vermek zorunda kalacak. Ya 29.000 dolar üstü ya 19.800 dolar altı.” Demiştik. Tahminimizi koruyoruz. Ya bu hafta ya en geç gelecek hafta bir karar vermek zorunda. Bana sanki tercihini aşağı yapma olasılığı daha güçlü gibi geldi.

 BİST: Geçen hafta “Hedefi 3000 puan artık.” Tahmininde bulunmuştuk. 2896 seviyesini gördü ve kapanışı yükseğe yakın yerden yaptı. Bu haftada yukarı devam etme olasılığı yüksek demek bu.  2520 desteği ise çok ama çok kuvvetli ve önemli.  Geçen haftada hacimde artış var, 5 Ağustos haftası olduğu gibi. 5 Ağustos haftası 90 milyon dolarlık yabancı alışı vardı. Sanırım geçen haftada devam etti. 5 Ağustos haftasını alarak bitirmişlerdi, 12 Ağustos haftasını satarak bitirmişler. Bu kar realizasyonu muydu? Haftaya göreceğiz. Endeks hazır dolar bazında 1.60 seviyesine de çıkmışken.

PolitikYol'da yayınlanan yazılar her gün öğlen mailinizde!

Murat Kartalkaya
Murat Kartalkaya
1966 İstanbul’da doğdu. İlkokulu İstanbul’da, ortaokul ve liseyi İzmir’de bitirdi. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F’de başladığı üniversite hayatının son iki yılını Dokuz Eylül Üniversitesi İ.İ.B.F ne yatay geçişle tamamladı. Kuyumculuk, ayakkabıcılık, pazarcılık, iplik fabrikasında işçilik, fotoğrafçılık, bakkal çıraklığı, otobüs muavinliği, muhasebecilik, pazarlamacılık, İzmir Devlet tiyatrosunda figüranlık, yatırım uzmanlığı, bankacılık dahil birçok alanda çalıştı. Profesyonel iş yaşantısına 1990 yılında Halkbank’ta başladı. Ata Yatırım, Esbank, Bakioğlu Holding, Turkishbank, HSBC Bank ile süren profesyonel iş hayatı, çok kısa süre çalıştığı TEB ile sona erdi. Profesyonel iş yaşamında muhasebe, kredi, yatırım uzmanlığı, bireysel pazarlama departmanlarında 26 yıl çalıştı. Memur olarak başladığı mesleğini, Bireysel Bölge Müdürlüğü de yaparak en son şube yöneticiliğinde sonlandırdı. SPK’nın “SP Faaliyetleri Düzey 3 Lisansı, Türev Araçlar Lisansı, Kredi Derecelendirme Lisansı ve Kurumsal Yönetim Derecelendirme Lisansı” sertifikalarına sahip Kartalkaya, Fenerbahçeli.
spot_img
PolitiYol Telegram'da
PolitikYol.com Podcast

GÜNÜN YAZILARI

SÖYLEŞİLER

SOSYAL MEDYA

13,609BeğenenlerBeğen
10,160TakipçilerTakip Et
50,450TakipçilerTakip Et
9,354AboneAbone Ol

GÜNDEM

ÇEVİRİLER

Bir Cevap Yazın

YAZARIN DİĞER YAZILARI