Salı, Mayıs 21, 2024

Muhalefetin krizi ve yeni sol

Her iki tercih de Türkiyenin muhalefet krizinin/ sorununun çözülmesinin önünü açan veya buna hizmet eden bir tercih olmayacak. Kendi iç dalgalanmasını yatıştırıcı olmayacak. Kılıçdaroğlu mu, İmamoğlu mu tartışmasına sıkışmış CHP, sorunlarını aşamaz.  

Türkiye’nin içinde debelendiği siyasal krizin kronikleşmesinde etkin bir konuma sahip olan Türk siyasetindeki ‘muhalefetsizlik’ sorunu, 2023 Mayıs seçimleriyle tam bir muhalefet krizine dönüştü.

14 Mayıs akşamı milletvekili ve cumhurbaşkanı seçim sonuçları, toplumun yarısına yakınında, muhalefet kadrolarında, muhalif seçmen kitlesinde hayal kırıklığı ve siyasal kırılma yarattı.

Cumhurbaşkanı seçimlerinin ikinci turunda Türk siyasal muhalefetinin seçim stratejisinde radikal değişiklikler oldu. Millet İttifakı’nın cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu tek başına ve etkisiz bir kampanya yürüttü. Cumhurbaşkanı seçimlerinin ikinci tura kalması ile ilgili, Türk siyasal muhalefet partilerinin önceden bir strateji ve plan belirlemedikleri ortaya çıktı.

Bir bütün olarak Cumhur İttifakı’na ve tek adam rejimine karşı mücadele edenlerin, Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme geçmeyi vadedenlerin  moralsizliği  ve dağınıklığı yaşanıyor. Mayıs seçimlerinin sonuçları beklenenden  daha derin tahribat yaratacağı anlaşıldı.

Bunun tek nedeni seçim başarısızlığı değil. Yıllardır biriken muhalefetin  yapısal politik sorunları krizi derinleştiriyor  ve şiddetini artırıyor.

Seçim kampanyası sürecinde ve 14 Mayıs akşamı Ankarada, CHP Genel Merkezinde kamuoyunun bilmediği duymadığı, görmediği ne oldu da, muhalefetin cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu seçimi kazanmak için ırkçı, mülteci düşmanı faşist bir liderin önünde diz çöken protokoller imzaladı.

Seçim yenilgisi sonrasında muhalefet partilerinin dişe dokunur bir özeleştiri yapmaması, liderlerinin pişkin tutumları, muhalefet saflarındaki dağınıklığı derinleştiriyor.

Son iki aydır CHP içinde yaşananlar ise seçmende şok etkisi yarattı, güvensizliği büsbütün yaygınlaştırdı.

Değişim, yenilenme tartışmaları Kemal Kılıçdaroğlu’nun bu güne kadar gizlemeyi başardığı yanını açığa çıkardı. Tek adam rejimine karşı kapsayıcı, daha demokrat, çoğulcu ve güç zehirlenmesine karşı güçlü dirençli bir lider olamadığını gösterdi.

Detaya girmeye gerek yok. Yenilgi sonrası parti içi krizi yönetmede gösterdiği beceriksizliği, genel başkanlığı bırakmasını ve değişim isteyen partililerin zoom toplantısına tepkisi, il başkanlarının görevden alınmasına yapılan itirazlara yaklaşımı ve seçim başarısızlığının sorumluluğunu almaktan kaçınan tavrı, Halk TV ile yaşanan protokolü  fes edilmesi ve gazetecilere yönelik “kimin ne kadar maaş aldığını biliyorum” gibi, söylem ve tutumları, 13. Cumhurbaşkanı olması durumunda Türkiye’nin ne türden yeni sorunlar yaşayacağı sorusunu akıllara getirdi.

Kılıçdaroğlu’nun CHP’yi eski dar statükocu, yaşam tarzı savunuculuğuna indirgenmiş politik kabuğundan çıkaran belirli belirsiz çabaları doğru girişimlerdi, umut vericiydi. Keza Millet İttifakı’nın kurulmasında üstlendiği rol eksikti ama ülkenin siyasal krizden çıkışı için anlamlıydı. Demokratik muhalefetin gelişmesine, güçlenmesine fırsat sunan bir yaklaşımdı.

Ancak seçim yenilgisi sonrasında bambaşka bir Kılıçdaroğlu ile karşı karşıyayız. Seçim kampanyası sırasında ‘sevgi işareti‘ yapan Kılıçdaroğlu şimdilerde kendisini eleştiren, istifasını isteyen partililere, medya mensuplarına ve siyasi analizcilere parmak sallamaya başladı. Bırakalım parti içinde yarattığı memnuniyetsizliğin yükselişini, Millet İttifakı’nın cumhurbaşkanı adayı olarak kendisine her iki turda oy veren ittifak dışı seçmende de büyük nahoşsuzluk, pişmanlık yarattı.

Yeni Sol İÇİN yola koyulmak

CHP’lilerin ilk kurultayda, “yenilenme, değişim” ikilemindeki tartışmalar ve çekişmelerle, merkezcilerin eski, statükocu, altı okçu kimliğin pekiştirilmesi ile değişimcilerin öncüsü İmamoğlu’nun 2018’den sonra izlenen ‘siyasetsiz siyasetpolitik çizgisinin kurumsallaştırılması arasında tercih yapacağı anlaşılıyor.

Her iki tercih de Türkiye’nin muhalefet krizinin/ sorununun çözülmesinin önünü açan veya buna hizmet eden bir tercih olmayacak. Kendi iç dalgalanmasını yatıştırıcı olmayacak. Kılıçdaroğlu mu, İmamoğlu mu tartışmasına sıkışmış CHP, sorunlarını aşamaz.  

Millet İttifakının diğer partileri de 14- 28 Mayıs’ta  yenilgi yaşamamış gibi davranıyorlar. Seçmenin yaşamakta olduğunu görmezlikten, duymazlıktan gelerek ıslık çalarak ortalıkta dolanıyorlar.

Demokratik sol, yerel seçim sonrası bu sürece odaklanarak, enerjisini miladı dolmuş projelere, toplumdan kopuk işbirliğine değil, demokratik yeni bir sol partinin zeminini inşa etmeye şimdiden yoğunlaşmalıdır.

Daha kötüsü, bu gidişle yedi ay sonraki yerel seçimlerde elde edilecek sonuçlar, muhalefetin yeni bir dip görmesi kaçınılmaz görünüyor. Muhalefetin her bir bileşeni,  kendi iç sorunlarını güçlenerek aşma potansiyeline, yetkinliğine sahip olmadıkları sergiliyorlar. Bunun farkında olan partiler, bir taraftan tek başına seçimlere girmek için hazırlık yaptıklarını söylerlerken diğer taraftan işbirliklerine kapılarının açık olduğu vurguluyorlar.

Ancak 2019’da ve 2023’de yapıldığı gibi “siyasetsiz seçim ittifakları ve işbirlikleri” modeli miladını doldurmuştur. 2024 seçimlerinde benzer bir şey denense bile başarı şansı yoktur.

2023 yenilgisinin yaralarını saramayan, eksiklerini gideremeyen, yanlışlarını telafi edemeyen muhalefete karşı, Erdoğan büyük bir güç tutkusuyla yerel seçim startını daha 28 Mayıs akşamı verdi.

Daha büyük bir tehlike, iktidarın muhtemel 2024 yerel seçim başarısı sonrasında, dört yıl sonra Türkiye’nin gündemine Erdoğan’ın dördüncü dönem aday olması gelebilir. Anayasa değişikliğiyle veya Meclis’te 360 milletvekili bulunarak erken seçim kararı aldırılabilir.

Son iki yıldır yaşananlara ve ortaya çıkan kriz karşısında muhalefet partilerindeki yalpalamalara, dağınıklığa ve iç çalkantılara baktığımızda bu imkânsız görünmüyor.

Muhalifler, yerel seçimlerde krizin dip noktasına çakılmasıyla, sahici yeni bir saflaşma, politik ve örgütsel yeniden yapılanma mecburiyetiyle karşı karşıya kalacak.

Çözüm yeni demokratik siyaset, demokratik sol odak, bu tecrübelerin eleştirel kazanımları üzerinde yeni bir sol inşasında.  Nasıl olabilir sorusuna kafa yormakta.

Demokratik sol, yerel seçim sonrası bu sürece odaklanarak, enerjisini miladı dolmuş projelere, toplumdan kopuk işbirliğine değil, demokratik yeni bir sol partinin zeminini inşa etmeye şimdiden yoğunlaşmalıdır.

Başka bir anlamda, muhalefetin krizini aşması için; başkan, yönetim değişikliği, örgütsel yenilenme adı altında mevcutların tasfiyeleri gibi yöntemlerin rejim ve muhalefet  krizinin aşılmasında işe yaramayacağının artık anlaşılmış olması gerekir. Çözüm yeni demokratik siyaset, demokratik sol odak, bu tecrübelerin eleştirel kazanımları üzerinde yeni bir sol inşasında.  Nasıl olabilir sorusuna kafa yormakta. Sol, tren sallayarak ilerlemez,  bütün ezberleri bozmanın zamanıdır.

PolitikYol'da yayınlanan yazılar her gün öğlen mailinizde!

spot_img
PolitiYol Telegram'da

GÜNÜN YAZILARI

SÖYLEŞİLER

SOSYAL MEDYA

13,609BeğenenlerBeğen
10,160TakipçilerTakip Et
60,616TakipçilerTakip Et
9,354AboneAbone Ol

GÜNDEM

ÇEVİRİLER

1 Yorum

  1. Sadece Türkiye’de değil bütün dünyada yeni bir sola ihtiyaç var.

    SSCB çöktüken sonra dünyada sol zombiye döndü.

    Daha iyi bir dünyanın mümkün olmadığının kanıtı gibiydi reel sosyalist rejimlerin yıkılması.

    Sol ezberlerini aşamıyor.

    Sol sadece mikro mlliyetçiliği besleyen etnik-kimlik siyaseti ve mülteci sorununa indirgendi.

    Sol mevcut sistemi yıkıp yeni bir sistem kurmak değilde mevcut sistemi sanki mümkünmüş gibi düzeltmeye odaklandı.

    Halbuki bütün sorunların kaynağı mevcut sistem.

    Üstelik teknolpojinin yıkıcı gücünün geometirk artışınıda hesaba katınca mevcut sistemle devam etmek çok büyük bir risk.

    İnsanlığın bu yüzyılın sonunu göremeyeceğine eminim.

    O yüzden Türkiye’de yeni bir sol çıkarsa iyi olur bütün dünyaya örnek olur. 🙂

Bir Cevap Yazın

YAZARIN DİĞER YAZILARI